21-22. âyetin tefsiri

İçerikler


  1. "Akaidî ve imanî hükümleri kavî ve sabit kılmakla meleke haline getiren ancak ibadettir." Neden meleke ifadesi kullanılmış?

  2. "Allah’ın emirlerini yapmaktan ve nehiylerinden sakınmaktan ibaret olan ibadetle, vicdanî ve aklî olan imanî hükümler terbiye ve takviye edilmezse, eserleri ve tesirleri zayıf kalır." Ne demektir?

  3. "İbadet, dünya ve âhiret saadetlerine vesile olduğu gibi, maaş ve maâde, yani dünya ve âhiret işlerini tanzime sebeptir.." İzah eder misiniz?

  4. "İbadetin dünya saadetine vesile" olduğu izah ediliyor. Halbuki ibadetinden dolayı insanlar işkenceye maruz kalıyor, ya da dünyevî zevklerden feragat ediyorlar. Ne dersiniz?

  5. "Tecavüzleri önlemek için, cemaat-i insaniye, çalışmalarının semerelerini mübadele etmekte adalete muhtaçtır... Öyle bir kanun, ancak şeriattır." Ne demektir?

  6. "Her ferdin aklı, adaleti idrakten âciz olduğundan, küllî bir akla ihtiyaç vardır ki, ferdler, o küllî akıldan istifade etsinler. Öyle küllî bir akıl da ancak kanun şeklinde olur." İzah eder misiniz?

  7. "Cenâb-ı Hakk'ın emirlerine ve nehiylerine itaat ve inkıyadı tesis ve temin etmek için, Sâniin azametini zihinlerde tesbit etmeye ihtiyaç vardır." İzah eder misiniz?

  8. "İmanî hükümlerin takviye ve inkişaf ettirilmesi, ancak tekrar ile teceddüd eden ibadetle olur." İzah eder misiniz?

  9. "İbadet, fikirleri Sâni-i Hakîme çevirttirmek içindir..." İbadetin; itaat, inkıyad, hikmetin ortaya çıkması ile münasebeti nedir?

  10. "Hikmet ise, kâinat sahifelerinde parlayan san’at nakışlarıyla tebarüz eder." ifadesini misallerle izah eder misiniz?

  11. "İnsan santral gibi, bütün hilkatın nizamlarına ve fıtratın kanunlarına ve kâinattaki nevamis-i İlahiyenin şualarına bir merkezdir." İzah eder misiniz?

  12. "Tabakat-ı âlemde deveran eden dolapların hareketlerine muhalefetle o dolapların çarkları altında ezilmesin." Dolap ifadesi ne manada kullanılmıştır?

  13. "Bir fert, heyet-i içtimaiyede çok mertebelerle nisbet peyda eder ve alâkadar olur. Bilhassa ahkâm-ı diniye ve mesalih-i umumiye hususunda, bir fert, bir nevi hükmüne geçer." İzah eder misiniz?

  14. "Hukuklar, haysiyetler, irşadlar, tâlimler, ıslahlar gibi vazifeler, bir şahsa yüklenir. Emri imtisal, nevâhîden içtinap eden o şahıs olmasa, o vazifeler tamamen pâyimâl olur." İzah eder misiniz?

  15. "İnsanın o yüksek ruhunu inbisat ettiren, ibadettir." İzah eder misiniz?

  16. "İstidatlarını inkişaf ettiren, ibadettir." Bu nasıl oluyor, ibadet etmeyenlerin kabiliyetleri inkişaf etmiyor mu?

  17. "Meyillerini temyiz ve tenzih ettiren, ibadettir." İzah eder misiniz?

  18. "Emellerini tahakkuk ettiren, ibadettir." İzah eder misiniz?

  19. "Fikirlerini tevsi’ ve intizam altına alan, ibadettir." İzah eder misiniz?

  20. "Şeheviye ve gadabiye kuvvelerini had altına alan, ibadettir." İzah eder misiniz?

  21. "Zahirî ve bâtınî uzuvlarını ve duygularını kirleten tabiat paslarını izale eden, ibadettir." İzah eder misiniz?

  22. "İnsanı, mukadder olan kemalatına yetiştiren ibadettir." İzah eder misiniz?

  23. "Abd ile mabud arasında en yüksek ve en latif olan nisbet, ancak ibadettir. Evet kemalat-ı beşeriyenin en yükseği, şu nisbet ve münasebettir." İzah eder misiniz?

  24. "İbadetin ruhu, ihlâstır." İzah eder misiniz?

  25. "Bütün maslahatların, hikmetlerin, faydaların, menfaatlerin menşei, bu nizamdır." İzah eder misiniz?

  26. "Nev-i beşerin havassı hükmünde olan fünun" Ne demektir?

  27. "Nizamı olmayanın, külliyeti olamaz." Ne demektir, günlük hayatımızda nasıl tatbik edebiliriz?

  28. "Her bir fen nurlu bir burhan olup, mevcudatın silsilelerinde salkımlar gibi asılıp sallanan maslahat semerelerini ... göstermekle Sâni’in kast ve hikmetini ilan ediyorlar." İzah eder misiniz?

  29. "Ey arkadaş! O nizamı bulmak için umum kâinatı araştırmaktansa, şu misale dikkat et, matlubun hasıl olur." İzah eder misiniz?

  30. "Kuvve-i câzibeyle kuvve-i dâfianın inkısama kabiliyeti olmayan bir cüz’de birlikte içtimaları iltizam edilmiştir." İzah eder misiniz; çekme ve itme kuvveti, atomda bir arada bulunabilir mi?

  31. "Cenâb-ı Hak, hususî eserlerine menşe ve kendisine lâyık kemâlâtına mehaz olmak üzere her ferde ve her nev’e has ve müstakil bir vücut vermiştir..." İzah eder misiniz?

  32. "Âlemde görünen şu tagayyür ve tebeddül ile bir kısım eşyanın hudusu, yani yeni vücuda geldiği de gözle görünüyor. Bir kısmının da hudusu, zaruret-i akliye ile sabittir..." İzah eder misiniz?

  33. "Neviler için birer 'Âdem' ve birer evvel-baba lâzımdır." Herhangi bir türün Âdem babası yaratılıyor mu? Yoksa bu yaratılış şekli son bulmuş mudur?

  34. "İki nev'den doğan nev', alel'ekser ya akîmdir veya nesli inkıtaa uğrar." İzah eder misiniz?

  35. "Şuursuz, ihtiyarsız, camid, basit olan esbab-ı tabiiyenin bütün akılları hayrette bırakan o enva silsilelerinin icadına kabiliyeti olduğu daire-i imkândan hariçtir." Anlamak zor, izah eder misiniz?

  36. "Pek ince âsâr-ı san’atından ve pek yüksek acaib-i kudretinden sarf-ı nazar ederek yalnız tabiat denilen şu âsâr ve esbabdan en zahir olan in’ikâs ve irtisam keyfiyetine bak..." İzah eder misiniz?

  37. "İnsan sathî ve gayr-ı kasdî bir nazarla bâtıl ve muhal bir şeye baktığında hakiki illetini bulamadığı takdirde, çâr-nâçâr sıhhatine veya inkârına kail olmakla..." İzah eder misiniz?

  38. "Tabiat dedikleri şey, bir matbaadır, tâbi’ değildir. Tâbi’, ancak kudrettir. Kanundur, kuvvet değildir. Kuvvet, ancak kudrettedir." İzah eder misiniz?

  39. "Şeriat ile devlet nizamı, makul ve itibarî emirlerden oldukları gibi, tabiat dahi itibarî bir emir olup, hilkatte, yani yaratılışta cari olan âdetullahtan ibarettir." İzah eder misiniz?

  40. "Tabiat, Allah'ın san'atı ve şeriat-ı fıtriyesidir. Nevamis ise, onun mes'eleleridir. Kuva dahi, o mes'elelerin hükümleridir." İzah eder misiniz?

  41. "Âlemde ve masnuatta bulunan kemalat, tamamıyla Saniin kemalinden tecelli eden gölgeden muktebestir." Mahlûkat isimlerinin gölgesi ise, Allah'ın yaratılan hiçbir şeye benzememesini izah eder misiniz?

  42. "Noksaniyet, maddiyatın mahiyetlerindeki istidadın kılletinden ileri gelir." İstidadı veren Allah olduğuna göre; kusur -hâşâ- Allah'a rücu etmez mi?

  43. "Sâni-i Kadîm-i Ezelî, kâinatın ihtiva ettiği eşyanın cismiyet, cihetiyet, tagayyür, temekkün gibi istilzam ettikleri levazım ve evsaftan berî ve münezzehtir." İzah eder misiniz?

  44. "Îcab, mûcibin vücuduna bürhandır." ne demektir?

  45. "İşte her bir zerre, müstakillen, kendi başıyla Saniin vücuduna delalet ettiği gibi, küçük-büyük herhangi bir teşekküle girerse..." İzah eder misiniz?

  46. "Kur’an-ı Kerim, birincisi müttaki müminler, ikincisi inatlı kafirler, üçüncüsü ikiyüzlü münafıklar..." Günahkar ve fasık Müslümanlar hangi grupta yer alıyor?

  47. "Sâmilerin o meyillerini tatmin etmekle makamın iktizası üzerine Kur'ân-ı Kerim, onları sâmilerin huzuruna götürüp kendilerine hitap ile tevcih-i kelâm etmiştir." İzah eder misiniz?

  48. "Münafıklara nazaran, ihlasa emirdir." Münafığın tek eksiği ihlas mı, aslında önce iman etmeye muhtaç değiller mi?

  49. "Mâbudun vücuduna üç türlü delil vardır: Âfakî, Nefsî, Usulî." İzah eder misiniz?

  50. "İnsanlar ilk yaratılışında ibadete istidatlı ve takvaya kabiliyetli olarak yaratılmışlardır." İbadet ve takva münasebetini nasıl anlamalıyız?

  51. "Tesir-i hakikînin esbaba verilmesi bir nevi şirktir." Onun yüzünden oldu; gibi ifadeleri kullanmak şirke götürür mü?

  52. "İbadet, şükürdür. Şükür, Mün’ime edilir; yani nimetleri veren zata şükretmek vaciptir." İzah eder misiniz?

  53. "İnsanlara ibadetlerin teklifinden hasıl olan meşakkatin, hitab-ı İlahiye mazhariyetten neş'et eden zevk ve lezzetle tahfif edilmesidir." İzah eder misiniz?

  54. "Kalbiyle teslim ve inkıyada, aklıyla iman ve tevhide, kalıbıyla amel ve ibadete mükelleftir." İman mahalli akıl mı kalp mi?

  55. "Tevessümü ifade eden اَىُّ kelimesi, hitabın umum kâinata şâmil olup, yalnız farz-ı kifaye suretiyle haml-i emanete ve ibadete insanların tahsis edilmiş olduklarına işarettir." İzah eder misiniz?

  56. "Farz-ı kifaye suretiyle haml-i emanete ve ibadete insanların tahsis edilmiş olduklarına işarettir." İzah eder misiniz?

  57. "Öyle ise ibadette insanların kusurları umum kâinata tecavüzdür." cümlesini nasıl anlayabiliriz?

  58. "نَاسْ aslında nisyandan alınmış bir ism-i fâildir." izah eder misiniz, nasıl bu şekle girmiş?

  59. "Sizin o misâkı terk etmeniz, amden değil; belki sehiv ve nisyandan ileri gelmiştir." İzah eder misiniz?

  60. "Binaenaleyh, burada رَبِّ kelimesinin اَلَّذِى ile vasıflandırılması Cenâb-ı Hakkın marifeti, hakikatiyle olmayıp ancak ef’âl ve âsârıyla olduğuna işarettir." izah eder misiniz?

  61. "İbadet yaratılışın ücreti ve neticesidir. Bu itibarla sevap ibadetin ücreti olmayıp, ancak Cenab-ı Hakk'ın kereminden olduğuna işarettir." İzah eder misiniz?

  62. "İnsanları ibadet teçhizatıyla mücehhez olduklarını gördüğünüzden onlardan takvayı reca ve intizar edebilirsiniz." İzah eder misiniz?

  63. "Takvâ, tabakat-ı mezkûrenin ibadetlerine terettüb ettiğinden, takvânın bütün kısımlarına, mertebelerine de şâmildir." İzah eder misiniz?

  64. "Sıfatlar da mümkinattan oldukları cihetle, Sânie delâlet ettiklerine işarettir... Gayr-ı mütenâhi ahval ve keyfiyetleri kabul etmekte müsavidirler..." İzah eder misiniz?

  65. "Arzın tefrişine sebep, yani vesile, insandır. Bu misafirhanedeki ziyafet onun namına verildi. Fakat istifade, insanlara mahsus ve münhasır değildir." İzah eder misiniz?

  66. "Zahire bakılırsa insan bir zerre hükmündedir... İnsanın taşıdığı ruha, kafasına taktığı akla, kalbinde beslediği istidatlara nazaran bu âlem-i şehadet dardır, istiab edemez." İzah eder misiniz?

  67. "Nasılki bir küllî bütün cüz'iyatında mevcud olduğu halde, ne o küllîde tecezzi ve inkısam olur ve ne de cüz'iyatında müzahame ve müdafaa olur." İzah eder misiniz?

  68. "Yalnız insanın indallah kerameti olduğu için" Ne demektir, buradaki kerameti nasıl anlayabiliriz?

  69. "Yağmurların sema cirminden değil. Sema cihetinden geldiğine işarettir." İzah eder misiniz?

  70. "Yağmur suyunun acib bir su olup, nizamı garip, imtizâcât-ı kimyeviyesi size meçhul olduğuna işarettir." Su, hidrojen ve oksijenin imtizacından meydana gelmiyor mu, ne dersiniz?

  71. "Semeratın ihracı, yağmurun inzali akabinde bir müddet ara vermeden husule gelmesi lâzımdır. Halbuki ihraç ile inzal arasında hayli bir zaman vardır." İzah eder misiniz?

  72. "مِنَ الثَّمَرَاتِ’deki مِنْ beyan ile karışık ibtidayı ifade eder. Bu itibarla اَخْرَجَ’ye mef’ul olamaz, ancak sâmi’in fehmine göre tayin edilen mef’ul-ü mukadderdir." Ne demektir?

  73. "Allah’ın daima hâzır olduğunu düşünmek lüzumuna ve nehyin menşei, şerikin Allah için yapılışı olduğuna işarettir." Ne demektir?

  74. "Cenab-ı Hakk'a yapılan misil, onun zıddı olur. Bir şey hem zıd, hem misil olamaz ve bir şeyin zıddı, ona misil olamaz." Bu nasıl oluyor, her şey için geçerli mi?

  75. "İslamiyet’in menşei ilim, esası akıl olduğuna işaret eder." İzah eder misiniz? Kur'an ve İslamiyet'in emirlerinin bütünü akıl ve mantığa uygundur denilebilir mi?

  76. "İslâmiyetin, hakikati kabul ve safsatalı evhamı reddetmek şânındandır." İzah eder misiniz?

Yükleniyor...