Âyetü'l-Kübra

Ayetü'l-Kübra Ne Demektir?
"Kâinattan Hâlık'ını soran bir seyyah" Üstad Hazretleri olabilir mi?
Yedinci Şua'da, ilk mertebelerde gözü ile müşahede ederken, sonra sırayla aklı, kalbi, nefsi ve ruhu ile müşahede ediyor. Acaba bu sıralamanın hikmeti nedir?
"Ayetü’l-Kübra" ile "Otuz Üçüncü Söz" arasında nasıl bir fark vardır? İkisi de kâinatı tanımaya çalışıyor.
"Gayet keremkârâne bir ziyafetgâh ve gayet san’atkârane bir teşhirgâh ve gayet haşmetkârâne bir ordugâh ve talimgâh..." İzah eder misiniz?
"Bir kısmı arzımızdan bin defa büyük ve o büyüklerden bir kısmı top güllesinden yetmiş derece sür’atli yüz binler ecram-ı semâviyeyi..." İzah eder misiniz?
"Ecram-ı semâviyeyi direksiz, düşürmeden durduran ve birbirine çarpmadan fevkalhad çabuk ve beraber gezdiren;.." İzah eder misiniz?
"Hiçbir gürültü ve ihtilâl çıkartmadan o nihayetsiz büyük kütleleri idare eden..." ifadesinde kastedilen mâna ne olabilir?
"Güneş ve kamerin vazifeleri gibi, hiç isyan ettirmeden o pek büyük mahlûkları vazifelerle çalıştıran..." Gezegenler madem şuursuz, nasıl isyan edebilirler ki?
"İki kutbun dairesindeki hesap rakamlarına sıkışmayan bir nihayetsiz uzaklık içinde..." Kainatın büyüklüğünden bahseden bu ifadeyi açar mısınız?
Dünyanın haşmetli manevra ve hareketinin "Hakikî ve hayalî" surette olmasını nasıl anlayabiliriz?
"O misafir, onun ekşi, fakat merhametli yüzüne bakar; müthiş, fakat müjdeli gürültüsünü dinler." Buradaki "ekşi"den maksat nedir?
Yağmurun "Harareti, yani yaşamak ateşinin şiddetini tâdil etmesi” ne demektir? “Yaşamak ateşinin şiddeti” ne mânaya geliyor?
"Zeminin bütün nüfuslarına nefes vermek ve zîhayata lüzumu bulunan hararet ve ziya ve elektrik gibi maddeleri ve sesleri nakletmek..." İzah eder misiniz?
"Katreler sûretinde hazine-i Rabbâniyeden akıyor mânâsında olduğundan, yağmura 'rahmet' namı verilmiştir." Yağmur bazen rahmetten ziyade zahmet olabiliyor? Ormanlar rahmete daha fazla mı muhtaç?
"Sonra şimşeğe bakar ve ra'dı dinler, görür ki; pek acib ve garib hizmetlerde çalıştırılıyorlar." Şimşek ve gök gürültüsünün hizmeti, faydası nedir?
Bulutların acıyıp su göndermesini izah eder misiniz? Ayetlerin, yağmurun indirilmesindeki azim tahdişatı neden? Buradaki harika hâdise nedir?
"Ve gayet faal ve müteâl ve gayet cilveli ve haşmetli bir Sultanın fermanıyla,.." Buradaki "cilveli" tabirini nasıl anlamalıyız, Allah için böyle bir tabir kullanmak doğru olabilir mi?
"Haşmetli bir Sultanın fermanıyla ve kuvvetiyle vakit be vakit cevv âlemini doldurup boşaltır ve mütemadiyen hikmetle yazar ve paydosla bozar tahtasına..." İzah eder misiniz?
"Bu çalışkan rüzgârın ve bu cevval hizmetkârın kendi başına hiçbir hareketi yok." Rüzgârı Allah'ın sevk ve idare ettiğini nasıl anlarız?
"Güya her bir zerresi, her bir işi bilir ve o Âmirin her bir emrini anlar ve dinler bir nefer gibi, hava içinde cereyan eden her bir emr-i Rabbânîyi dinler, itaat eder..." İzah eder misiniz?
"Bilhâssa telsiz telefon ve telgraf ve radyo ile konuşmaların îsaline,.." Telsiz, telefon ve radyodaki seslerin iletilmesi hava vasıtası ile nasıl temin ediliyor?
"Havanın zerreleri birbirinin misli iken zemin yüzünde yüz binler tarzda bulunan Rabbânî san’atlarda kemâl-i intizam ile bir dest-i hikmet tarafından çalıştırılıyor." İzah eder misiniz?
"Yağmurun taneleri sayısınca menfaatler ve katreleri adedince Rahmânî cilveler ve reşhaları miktarınca hikmetler içinde bulunuyor." İzah eder misiniz?
"Bu cevvde, bulutu teshirden, rüzgârı tasriften, yağmuru tenzilden ve hâdisât-ı cevviyeyi tedbirden terekküb eden bir hakikatın yüksek ve âşikâr şehadetini işitir." İzah eder misiniz?
Âyetü'l-Kübra'nın otuz üç mertebesinin şematik olarak gösterimi ve izahını yapar mısınız?
"Arz, meczub bir Mevlevî gibi iki hareketiyle günlerin, senelerin, mevsimlerin husulüne medar olan bir daireyi, haşr-i âzamın meydanı etrafında çiziyor." Haşir meydanı baki mi olacak?
"Yüz bin envaın hadsiz efradlarının suretleri basit bir maddeden gayet muntazam açılıyor ve gayet rahîmâne terbiye ediliyor..." İzah eder misiniz?
"O erzak paketleri içinde yavrulara gönderilen süt konserveleri..." Burada ne kastedilmiş olabilir?
"Küre-i arzın yirmiden ziyade büyük sahifelerinden birtek sahifenin yirmi vechinden birtek vechi..." Diğer vecihleri nelerdir?
"Denizlerin ve büyük nehirlerin cezbekarane cuşu huruşla zikirlerini ve hazin ve leziz seslerini işitir." cümlesinde "hazin" kelimesinin kullanılmasının hikmeti ne olabilir?
"Basit bir kum ve acı bir sudan verilen erzakları ve tayinatları o kadar mükemmeldir." İzah eder misiniz?
"Bütün ırmaklar, pınarlar, çaylar, büyük nehirler, bir Rahmân-ı Zülcelâli ve’l-İkramın hazine-i rahmetinden çıkıyorlar ve akıyorlar." Rahmet hazinesinden maksat; sadece cennet midir?
"Hattâ o kadar fevkalâde iddihar ve sarf ediliyorlar ki, 'Dört nehir cennetten geliyorlar.' diye rivâyet edilmiş." Burada bahsedilen dört nehir hangileridir?
"Zâhirî esbabın pek fevkinde olduklarından, mânevî bir cennetin hazinesinden ve yalnız gaybî ve tükenmez bir menbaın feyzinden akıyorlar." Nehirlerin kaynağı yer altı suları değil mi?
"Nil-i mübarek âdet-i arziye fevkinde bir gaybî cennetten çıkıyor diye rivayeti..." Nil nehrinden "âdet-i arziye fevkinde" diye bahsedilmesini izah eder misiniz?
"Dağların ve sahraların umum hikmetleriyle, hususan ihtiyatî iddiharlar cihetiyle getirdikleri şehadeti ve söyledikleri Lâ ilâhe illâ Hû tevhidini,.." Cansızların Allah'ı tanımaları nasıl olur?
Nebatat için "Bir meclis-i tehlil ve tevhid ve bir halka-i zikir ve şükür teşkil etmişler." deniyor. Başka yerlerde "kör, sağır, camid" ifadeleri kullanılmasını nasıl anlayabiliriz?
"Zâhir bir surette kastî bir in’âm ve ikram ve ihtiyarî bir ihsan ve imtinan mânâsı ve hakikati herbirisinde hissedildiği gibi, mecmuunda ise, güneşin zuhurundaki ziyası..." İzah eder misiniz?
"Tesadüfe havalesi hiçbir cihet-i imkânı olmayan kastî ve hakîmâne bir temyiz ve tefrik, ihtiyarî ve rahîmâne bir tezyin ve tasvir mânâsı ve hakikati,.." İzah eder misiniz?
"Eşcar ve nebatat âleminin kapısı" kısmındaki ikinci ve üçüncü işaretlerin farkını izah eder misiniz?
Ayetü'l-Kübra'da "eşcar ve nebatat" ile "hayvanat ve tuyur" âlemlerinde neden ağaç ve kuşlar ayrıca zikredilmiş olabilir?
"Bütün hayvanat ve kuşların bütün nevileri ve taifeleri ve milletleri, bil’ittifak, lisan-ı kàl ve lisan-ı halleriyle Lâ ilâhe illâ Hû deyip, zemin yüzünü bir zikirhane..." İzah eder misiniz?
"Birincisi: Hiçbir cihetle serseri tesadüfe ve kör kuvvete ve şuursuz tabiata havalesi mümkün olmayan, hiçten hakîmâne icad ve san’atperverâne ibdâ..." İzah eder misiniz?
"İkincisi: O hadsiz masnularda birbirinden simaca farikalı ve şekilce ziynetli ve miktarca mizanlı ve suretçe intizamlı bir tarzdaki temyizden, tezyinden, tasvirden..." İzah eder misiniz?
"Üçüncüsü: Birbirinin misli... Gayet muntazam ve muvazeneli ve hatasız bir hey’ette açmak ve fethetmek!.." Burayı izah eder misiniz?
"Beşeri hayvaniyet mertebesinden melekiyet derecesine çıkarmak..." İnsanın melekiyet ve hayvaniyet mertebeleri nelerdir, izah eder misiniz?
"Münkirler, yalnız cehalet ve echeliyet ve inkâr ve ispat olunmayan menfi meselelerde inat ve göz kapamak suretiyle karşılarına çıkabilirler." Menfi meseleler ne olabilir, izah eder misiniz?
"Hadsiz küçük tekkelerin ve zaviyelerin telâhukuyla tevessü eden gayet feyizli ve nurlu ve sahra genişliğinde bir tekke, bir hangâh, bir zikirhane, bir irşadgâhda..." İzah eder misiniz?
"Madem kâinatta en kıymettar şey hayattır. Ve kâinatın mevcudâtı hayata musahhardır. Ve madem zîhayatın en kıymettarı zîruhtur..." İzah eder misiniz?
"Zîhayatın en kıymettarı zîruhtur." En kıymettar nasıl ruh sahipleri oluyor; ruhsuz hayat mümkün mü?
"Keşke ben semâvât ehliyle dahi görüşseydim, onlar ne fikirde olduklarını bilseydim. Çünkü, Hâlık-ı Kâinat hakkında en mühim söz onlarındır." Seyyah neden böyle demiş, niçin en mühim söz onların?
"Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm ve Kur'an-ı Mu'ciz-ül-Beyan olarak bütün peygamberlere vasıtamızla gelen mesail-i imaniyeye en evvel biz iman etmişiz." Melekler de gayb olduğu için delil olur mu?
Ayetü’l-Kübra risalesinde neden On İkinci Mertebe yoktur?
Üstad Hazretleri, insanî Berzahlar (münevver akıllar, selim ve nuranî kalbler) için neden ayrıca bir bab açmış? Hikmeti ne olabilir acaba, izah eder misiniz?
"Onlar, âlem-i gayb ve âlem-i şehadet ortasında insanî berzahlardır ve iki âlemin birbiriyle temasları ve muameleleri, insana nisbeten o noktalarda oluyor." İzah eder misiniz?
"Meslekleri birbirinden uzak ve meşrepleri birbirine mübayin olan o umum selim ve nuranî kalblerin erkân-ı imaniyedeki..." İzah eder misiniz?
"Demek, hakikate mukàbil ve vâsıl ve mütemessil bu küçücük birer arş-ı marifet-i Rabbâniye ve bu câmi’ birer âyine-i Samedâniye olan nuranî kalbler,.." Devamıyla izah eder misiniz?
Ayetü'l-Kübra'nın İkinci Makamı'nda bahsi geçen ulemalar, kudsî mürşidler, münevver akıllar kimlerdir?
Yedinci Şua'nın Birinci Makamının On Üçüncü Mertebesini izah eder misiniz?
Yedinci Şua, On Bir ve On İkinci Mertebelerde melekler işleniyor. On Dörde gelince “âlem-i gayba geçelim” deniyor. Melekler âlem-i şehadetten mi oluyor?
"Elbette ve her halde, fiilen ve halen olduğu gibi, kavlen ve tekellümen dahi konuşur, kendini tanıttırır." İzah eder misiniz?
"Gayet kuvvetli bir tezahüratla, vahiylerin hakikati, âlem-i gaybın her tarafında, her zamanda hükmediyor." İzah eder misiniz?
"Evet, yüz bin peygamberlerin (aleyhimüsselâm) tevatürleriyle ve ihbaratlarının vahy-i ilahiye mazhariyet noktasında ittifaklarıyla..." İzah eder misiniz?
"Evet, bütün zîruh mahlukatını konuşturan ve konuşmalarını bilen, elbette kendisi dahi o konuşmalara konuşmasıyla müdahale etmesi, rububiyetin muktezasıdır." İzah eder misiniz?
"Hakikî insanların münâcâtlarına ve şükürlerine fiilen mukabele ettiği gibi, kelâmıyla da mukabele etmek, hâlıkıyetin şe’nidir." İzah eder misiniz?
"En sevimli ve muhabbetli ve endişeli ve nokta-i istinada en muhtaç ve sahibini ve malikini bulmaya en müştak, hem fakir ve âciz bulunan mahlûkatlarına,.." İzah eder misiniz?
Tenezzül-ü İlâhî'nin "Taarrüf-ü Rabbânî ve mukabele-i Rahmânî ve mükâleme-i Sübhânî ve iş’âr-ı Samedânî hakikatlerini tazammun" etmesi ile "rububiyet ve ulûhiyetin muktezası"nı izah eder misiniz?
"Sadık ilhamlar, gerçi bir cihette vahye benzerler ve bir nevi mükâleme-i Rabbaniyedir." Kalbe gelen ilhamlar nasıldır?
Vasıtalı ilham ile vasıtasız ilham nedir, aralarındaki farkı izah eder misiniz?
"O hâkimiyetin ihtişamını ve emrin ehemmiyetini göstermek için, bazan, vasıta ile beraber bir içtima yapar, sonra ferman tebliğ edilir." Buradaki “içtima”dan maksat nedir?
"Vahiy gölgesizdir, sâfidir, havassa hastır. İlham ise gölgelidir, renkler karışır, umumîdir." Ne demektir, izah eder misiniz?
Vahiy için "havassa hastır" deniyor. Peygamberlere has, denmesi gerekmiyor mu? Buradaki "havas" ne mânada kullanılmıştır?
"İlham ise gölgelidir, renkler karışır, umumîdir." Risaleler ilhamen yazdırıldı, bu karışıklık ve gölgelikten azade midir?
"İlhamın mahiyetine ve hikmetine ve şehadetine baktı, gördü ki: Mahiyeti ile hikmeti ve neticesi dört nurdan terekküb ediyor." İzah eder misiniz?
"İbâdının dualarına fiilen cevap verdiği gibi, kavlen dahi perdeler arkasında icabet etmesi, rahîmiyetin şe’nidir." İzah eder misiniz?
"Ağır beliyyelere ve şiddetli hallere düşen mahlûkatlarının istimdatlarına ve feryatlarına ve tazarruatlarına fiilen imdat ettiği gibi, bir nevi..." İzah eder misiniz?
İlham vasıtalı mı vasıtasız mı? Melekler ilham getirir mi? Hücreleri ruhun idare ettiğini söylemek doğru olur mu?
"Şems-i Sermedî’nin mükâlemesi dahi, onun ilmi ve kudreti gibi küllî ve muhit olarak her şeyin kabiliyetine göre tecelli etmesi..." İzah eder misiniz?
"Bu fevkalâde zâtın (a.s.m.) bir derece kıymetini ve sözlerinin hakkaniyetini ve ihbârâtının doğruluğunu bilmeliyiz." Yüzlerce doğru insan peygamberlik iddia edip din üretmiş olamaz mı?
Kur'ân-ı Azîmüşşan’ın, yedi vecihle harika olması ve Kur'ân'ın kırk vecihle mucize olmasını nasıl anlamalıyız?
"Kur’ân-ı Azîmüşşanın, yedi vech ile harika... Kırk vech ile mu’cize olduğu..." deniyor. “Harika” ile “mucize” farkını izah eder misiniz?
"Ümmî bir zâtın (a.s.m.) ef’âl ve akvâl ve ahvâlinden çıkan İslâmiyet, her asırda, üç yüz milyon insanın rehberi..." İzahı ve "üç yüz milyon" ifadesindeki maksat nedir?
"Hem dininde bulunan bütün ibadatın bütün envaında en ileri ... hem ibtida ve intihayı birleştirerek yapması; elbette misli görülmez ve görülmemiş." İzah eder misiniz?
"Tam tamına ubudiyetin en ince esrarına kadar müraat etmesi..." Buradaki, ubudiyetin en ince esrarından maksad ne olabilir?
"Cevşenü’l-Kebîr ile ... Mertebe-i marifete ve ne de o derece-i tavsife yetişememeleri gösteriyor ki, duada dahi onun misli yoktur." Marifet-i İlahiye ile dua münasebetinin izahını yapar mısınız?
"Risale-i Münacat'ın başında, Cevşen-ül Kebir'in doksan dokuz fıkrasından bir fıkrasının kısacık bir mealinin beyan edildiği yere bakan adam, Cevşen'in dahi misli yoktur diyecek..." Mezkûr yer neresidir? Bir de neden doksan dokuz deniliyor?
"Tebliğ-i risalette ve nâsı hakka davette o derece metanet ve sebat ve cesaret göstermiş ki..." Bu deliller diğer dinlere de uymuyor mu?
"İslâmiyeti dünyanın başına geçirmesi ispat eder ki; tebliğ ve davette dahi misli olmamış ve olamaz." Kemiyeten Müslümanlar daha az iken, “İslamiyet'in dünyanın başına geçmesini” nasıl anlayabiliriz?
"Hükemanın hikmetleri ve ruhanî reislerin ilimleri ona muarız ve muhalif ve münkir oldukları..." Devamıyla izah eder misiniz; neden Peygamber Efendimizin davasını inkâr ediyorlar?
Ayetü'l-Kübra'da Peygamber Efendimizin duada, cesarette, tebliğde, ubudiyette vb. hiçbir haslette mislinin olmadığı anlatılıyor. Bu sıfatlara Asr-ı saadet'ten birkaç tablo gösterir misiniz?
"Lisan-ı halleriyle, yani nübüvvetleriyle ve mucizeleriyle..." Buradaki “lisan-ı hal ile nübüvvet ve mu’cize” irtibatını izah eder misiniz?
"Kerâmâta, keşfiyata, müşahedata yetişen binlerce evliya, vahdâniyete delâlet ettikleri gibi,.." Hristiyan azizlerinin gösterdikleri hârikulâde hâllerini izah eder misiniz?
Ayetü'l-Kübra, On Altıncı Mertebe'deki, Sekizinci ve Dokuzuncu maddeler arasında fark var mı?
"Eğer perde-i gayb açılsa yakinim ziyadeleşmeyecek, diyen İmam-ı Ali ve yerde iken Arş-ı Âzamı ve İsrafil'in azamet-i heykelini temaşa eden Gavs-ı Azam gibi..." İzah eder misiniz?
"Perde-i gayb açılsa, yakînim ziyadeleşmiyecek" sözü, imanın artıp eksilmeyeceğine delil olabilir mi? İmandaki derecât ve mertebeler, sadece tasavvufî midir?
"Perde-i gayb açılsa yakînim ziyadeleşmiyecek." ifadesi ile Efendimizin (asm) "Seni hakkıyla tanıyıp ibadet edemedim." sözünü nasıl te’lif edebiliriz?
"Yerde iken Arş-ı Âzamı ve İsrafil’in azamet-i heykelini temâşâ eden Gavs-ı Âzam..." cümlesini açıp "azamet-i heykel" hakkında bilgi verir misiniz?
Yedinci Şuâ’nın Birinci Makamı'nın On Yedinci Mertebesi neden bahsediyor?
"Kur’ân-ı Mucizü’l-Beyan namındaki kitaba müracaat edip, o ne diyor bilelim. Fakat en evvel, bu kitab bizim Hâlıkımızın kitabı olduğunu ispat etmek lazımdır." İzah eder misiniz?

Âyetü'l-Kübra

İçerikler