Üye Girişi
Kullanıcı Adı :
Şifre :
Haber Grubu
Mail adresiniz:
(Haftalık e-bülten aboneliği)

"Şahs-ı vahid hakkını kendi feda ediyor; lâkin feda edilmez, hattâ umum insana. Onun iptal-i hakkı, hem iraka-i demi, hem zevâl-i ismeti; iptal-i hakk-ı nev’in, hem ismet-i beşerin mislidir, hem naziri..." İzah eder misiniz?

Yazar: Sorularla Risale, 14-4-2018

"Âyet-i  مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ iki sırr-ı azîmi vaz ediyor nazara. Biri mahz-ı adalet. Bu düstur-u azîmi ki fert ile cemaat, şahıs ile nev-i beşer, kudret nasıl bir görür; adalet-i İlâhî ikisine bir bakar. Bir sünnet-i daimî."

"Şahs-ı vahid hakkını kendi feda ediyor; lâkin feda edilmez, hattâ umum insana. Onun iptal-i hakkı, hem iraka-i demi, hem zevâl-i ismeti; iptal-i hakk-ı nev’in, hem ismet-i beşerin mislidir, hem naziri."(1) 

İslam’ın adalet anlayışında, bir insanın hayatı ile bütün insanlığın hayatı eşit ve muadildir. Bu yüzden İslam'da bir insanı öldürmekle bütün insanları öldürmek aynı değerde bir suç olarak kabul edilmektedir.  

Bu hususa ayette şu şekilde işaret ediliyor:

"İşte bundan dolayı İsrâiloğullarına şöyle yazmıştık: 'Bir cana kıymaya veya yeryüzünde fesat çıkarmaya karşılık olması dışında, kim bir kimseyi öldürürse bütün insanları öldürmüş gibi olur. Kim de bir can kurtarırsa bütün insanların hayatını kurtarmış gibi olur.' Şüphesiz peygamberlerimiz onlara apaçık deliller getirdiler. Ama bundan sonra da onların çoğu yeryüzünde taşkınlık göstermektedirler." (Maide, 5/32)

Kur’an’ın bu adalet anlayışına göre "Toplum için fert feda edilemez." Fert kendi iradesi ile kendi hayatını toplumun selameti için feda edebilir, bunda bir mahzur bulunmuyor.  Ama bir başkasının zorlaması ve baskısı ile ferdin hayatı toplum için feda edilemez, edilirse bu aynı ile zulüm olur.

Bir tek insanın canı, malı, temel hak ve özgürlükleri bütün insanlığın canı, malı, temel hak ve özgürlükleri ile aynı değerde aynı ayarda ve aynı seviyededir.

"İkinci sırrı budur: Hodgâmî bir âdemî hırs ve heves yolunda bir mâsumu öldürse, eğer elinden gelse, hevesine mâni ise harap eder dünyayı, imhâ eder benî Âdemi."(2)

Hırs, heves ve bencilce duygularla masum bir insanı katletmek bütün insanlığı katletmekle eşdeğerdir. Bu duygularla cinayet işleyen bir adam, elinden gelse bütün insanlığı imha etmekten de çekinmez. Böyle zalimleri insanlık çok görmüştür Hitler, Mussolini, Stalin gibi zalimler bunun en somut örneğidir. Bu zalimler sırf heveslerini ve egolarını tatmin etmek için milyonlarca insanı Birinci ve İkinci Dünya savaşlarında katletmişlerdir.

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, Lemeat.
(2) bk. age.

Okunma Sayısı : 225


Pdf Olarak Kaydet - Word Olarak Kaydet

Paylaş |

Yorumlar / Yeni Yorum Ekle

Soru ve cevap hakkında yorumlarınızı, cevaba katkılarınızı ve önerilerinizi bize bu alandan gönderebilirsiniz.
Yorum yazabilmeniz için üye olmanız veya eğer üye iseniz üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Sonuç

Yorum yok !