Üye Girişi
Kullanıcı Adı :
Şifre :
Haber Grubu
Mail adresiniz:
(Haftalık e-bülten aboneliği)


"Esbaba tesir-i hakikî verilmemiş; vahdet ve celâl öyle ister. Lâkin, mülk cihetinde, esbab dest-i kudrete perde olmuştur; izzet ve azamet öyle ister; tâ nazar-ı zâhirde, dest-i kudret mülk cihetindeki umur-u hasise ile mübaşir görülmesin." İzah eder misiniz?

Yazar: Sorularla Risale, 13-11-2017

"Esbaba tesir-i hakikî verilmemiş; vahdet ve celâl öyle ister."(1)

Tevhit inancı, sebeplere yaratıcılık vasfını asla vermez. Bu açıdan bakıldığında, kainatta olan biten her şeyin yegane ve tek yaratıcısı Allah’tır. Sebepler, bu yaratma işinde sadece basit bir vesile ve adi birer araç oluyorlar. Allah’ın varlığı, birliği ve büyüklüğü şirke asla müsaade etmediği gibi, sebeplerin yardımına da katiyen muhtaç değildir.

Mesela, elma ağacı elma meyvesine bir sebeptir. Elma, bu ağaç vesilesi ile insana ikram edilir. Ağacın elmayı yaratması, tasarlaması, elmaya gerekli olan güneş, hava, su, toprak gibi unsurları sevk ve idare etmesi mümkün değildir. Bütün bu işlemleri yaratıp gerçekleştiren Allah’tır; ağaç ise sadece bir konu mankeni ve bir vesiledir.  

“Lâkin, mülk cihetinde, esbab dest-i kudrete perde olmuştur; izzet ve azamet öyle ister; tâ nazar-ı zâhirde, dest-i kudret mülk cihetindeki umur-u hasise ile mübaşir görülmesin."(2)

Bu cümleler ise, "Allah neden her şeyi doğrudan yaratmayıp sebepleri araya koymuştur?" sorusunun cevabıdır. Dünya hayatında imtihan gereği güzel ile çirkin, iyi ile kötü, hayır ile şer beraber ve iç içedir.   

Allah’ın sonsuz izzet ve azameti ise çirkin, kötü ve şerli şeylerin yaratılmasında doğrudan bir temas içinde görülmek istemiyor. Zira en çok itiraz ve isyanlar, hikmeti bilenemediği ve anlaşılamadığı için hasis yani çirkin, kötü ve şerli şeylerden sonra meydana geliyor.

Mesela, bir trafik kazasında bebeği ölen bir anne duygusuna kapılıp itiraz, hatta hakarete varan isyanlara giriyor. Şayet arada sebepler olmasa, o annenin itiraz ve isyanı doğrudan Allah’a gidecek ve Onun sonsuz izzet ve azametine dokunacak.

İşte Allah bu itiraz ve isyanlara doğrudan hedef olmamak için araya sebepleri koymuş. Ki itiraz ve isyanlar sebeplere yönelsin, onlara takılıp kalsın. Örnekleri çoğaltabiliriz...

Dipnotlar:

(1) bk. Mektubat, Hakikat Çekirdekleri: 8.
(2) bk. age.

Okunma Sayısı : 111


Pdf Olarak Kaydet

Paylaş |

Yorumlar / Yeni Yorum Ekle

Soru ve cevap hakkında yorumlarınızı, cevaba katkılarınızı ve önerilerinizi bize bu alandan gönderebilirsiniz.
Yorum yazabilmeniz için üye olmanız veya eğer üye iseniz üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Sonuç

Yorum yok !