Üye Girişi
Kullanıcı Adı :
Şifre :
Haber Grubu
Mail adresiniz:
(Haftalık e-bülten aboneliği)

Amellerin sevap ve faziletine dair bazı hadisi şeriflerin terğib ve terhib makamına hizmet amaçlı olduğu ifade edilmektedir. Bu da teşvik ve korkutma hikmetine mebni olduğu anlaşılıyor. Ancak Muhakemat’ta bu terğib ve terhibde ileri giden hikmetsiz vaizler tenkit edilmektedir. Buradaki farklılığı nasıl anlamalıyız?

Yazar: Ahmet ÇOLAK (Dr), 25-2-2015

Bir konuda hadis varsa, onu konumuna uygun olarak aktarmak gerekir. Bu durum dinimizin terğib ve terhib maksadına hizmet eder.

Ancak, ilgili rivayetleri, sadece aktarmak yeterli olmaz, onların tabiri, tevili ve zamanın insanlarının anlayacağı tarzda açıklanması gerekir.

Eğer hikmete uygun bir açıklama yapamayacaksa ve yanlış anlamaya neden olacaksa, bu durumda hikmete uygun olanı, o hadisleri söylememektir.

Hadis olarak bilinen, ancak uydurma olan rivayetlerin asla aktarılmaması gerekir. Nitekim Üstadımız, kalplerin aydınlatılması için sahih hadislerin yeterli olduğunu ve uydurma bilgilere asla ihtiyaç olmadığını ifade eder:

“Tergib veya terhib için avamperestane terviç ve teşvikle bazı ehâdis-i mevzuayı İbni Abbas gibi zâtlara isnad etmek, büyük bir cehalettir. Evet, hak müstağnîdir. Hakikat ise, zengindir. Tenvir-i kulûba ziyaları kâfidir. Müfessir-i Kur'ân olan ehâdis-i sahiha bize kifayet eder. Ve mantığın mizanıyla tartılmış olan tevarih-i sahihaya kanaat ederiz.”(1)

Bununla beraber, bazı âlimlerin uydurma dediği rivayetlere, yine bazı âlimler zayıf da olsa hadis demişse, bunların usulüne uygun olarak açıklanması gerekir.

Üstadımızın, Muhakemat’taki ifadeleriyle Yirmi Dördüncü Söz'deki açıklamaları böyle değerlendirmek mümkündür.

Ayrıca, Üstad Hazretlerinin, hadis zayıf da olsa, olduğu gibi aktarılmasını ve açıklanmasını istiyor da denilebilir. Hadisi fıtri mecrasından çıkarıp gereksiz ve lüzumsuz ilave yapan vaizleri ve hocaları tenkit ediyor.

Hadisin asıl mesajı, sevaba teşvik, günahtan sakındırmak iken; yanlış ve muhakemesiz bakış açısı, sair farz olan amelleri önemsiz ve basit bir seviyeye düşürenler olabiliyor.

İşte Üstad Hazretleri Muhakemat'ta bu bakış açısını tenkit ediyor, yoksa hadisin metnini tenkit etmiyor. Hadisi tenkit ayrı, hadiste getirilen tefsiri eleştirmek ayrı bir husustur.

(1) bk. Muhakemat, Birinci Makale, Dördüncü Mukaddeme.

Okunma Sayısı : 1757


Pdf Olarak Kaydet - Word Olarak Kaydet

Paylaş |

Yorumlar / Yeni Yorum Ekle

Soru ve cevap hakkında yorumlarınızı, cevaba katkılarınızı ve önerilerinizi bize bu alandan gönderebilirsiniz.
Yorum yazabilmeniz için üye olmanız veya eğer üye iseniz üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Sonuç

Yorum yok !

X