Kur’an; insanların, "nefislerinde, kalblerinde, ruhlarında, akıllarında, hayat-ı şahsiyelerinde, hayat-ı içtimaiyelerinde, hayat-ı siyasiyelerinde" nasıl bir inkılap yapmıştır?

Yazar: Şadi EREN ( Prof. Dr.), 29-10-2016
"Kur’ân, bu dünyada, öyle nuranî ve saadetli ve hakikatli bir surette bir tebdil-i hayat-ı içtimaiye ile beraber, insanların hem nefislerinde, hem kalblerinde, hem ruhlarında, hem akıllarında, hem hayat-ı şahsiyelerinde ve hem hayat-ı içtimaiyelerinde, hem hayat-ı siyasiyelerinde öyle bir inkılâp yapmış..."
 
Kur'an'ın muhatabları üzerinde yaptığı inkılablara, yani köklü değişikliklere dikkat çekilmektedir. Birer örnekle bu değişikliklere bakmaya çalışacağız:
 
Nefislerde: Nefisler yaratılış itibarıyla her türlü kayıttan azade yaşamak ister. Kur'an, nefis terbiyesiyle ilgili âyetleriyle muhataplarının nefislerini yumuşatır, söz dinler hale getirir. Mesela, öğle yemeğini yiyemeyen bir insanın nefsi bundan büyük rahatsızlık duyar. Fakat aynı nefis Ramazan ayında bir ay boyunca öğle yemeği yemez ve bundan bir rahatsızlık da duymaz.
 
Kalblerde: Kur'anı dinleyen kimselerin kalpleri haset, düşmanlık gibi menfi duygulardan uzak kalır; yardımseverlik, sevgi gibi iyi duygularla dolar. O kalpler Allah'ın zikriyle mutmain hale gelir. Kalplerdeki safveti, samimi Müslümanların nurani çehrelerinde ve tatlı kelâmlarında kolaylıkla görmek mümkündür.
 
Ruhlarda: Kur'an, ruhları yüce hedeflere yönlendirir. Kur'an'dan dersini iyi alan biri sırf kendi için yaşamaz, başkalarına da faydalı olmaya çalışır. Hatta yeri geldiğinde, ruhunu feda eder. Mü'min için, savaşta iki güzelden biri vardır: Ya şehitlik, ya zafer.(1) "Ölürsem şehidim, kalırsam gazi." diyen bir mü'min, böyle beklentileri olmayan birinden elbette daha cesur olacaktır.
 
Akıllarda: Kur'an vahiy olmakla beraber akla hitap eder, muhataplarının akıllarını nurlandırır, o akılları “ufuk-i âlâ”ya, yani en yüce ufka doğru kanatlandırır. Böylece o akıllar, nefsin güdümünde kalmaktan kurtulur, ruh sultanına vezir olma makamında hizmet ederler. 
 
Şahsi hayatta: Tembel bir insan Kur'an'ın “İnsan için ancak çalıştığı vardır.”(2) gibi âyetlerini okuduğunda bu hastalıktan kurtulur. “Asra (zamana) yemin ederim ki, insan gerçekten hüsrandadır.”(3) gibi âyetleri hatırladığında zamanının kıymetini bilir ve azami verimlilikle değerlendirmeye çalışır.
 
Siyasi hayatta: Kur'an'ın siyasi hayata bakan esasları vardır. Mesela devlet işlerini şûra ile yapmak, ayırım yapmadan herkese eşit olarak adaleti tecelli ettirmek bunlardan bir kaçıdır.(4) Bu esasları nazara alıp uygulayan devletlerin, devletler yarışında diğerlerinin önünde olması kaçınılmazdır. 
 
Toplum hayatında: Kur'an'dan aldıkları ölçülerle toplumsal bir uyanışı gerçekleştiren ve o zamanın süper devletleri durumunda olan Bizans ve İrana galip gelen bedevi Arapların Hz. Peygamber devrinde ve devamındaki dönemde gösterdikleri başarı, Kur'anın toplumları nasıl etkilediğini açıkça gösterir.
 
Dipnotlar:

(1) bk. Tevbe, 9/52. İbnu Kesîr, IV, 102; Nesefî, II, 130.
(2) Necm, 53/39.
(3) Asr, 103/1-2.
(4) Mesela, bk. Şûra, 42/38; Nisa, 4/135 ve Maide, 5/2.

Okunma Sayısı : 331


Pdf Olarak Kaydet

Paylaş |

Yorumlar / Yeni Yorum Ekle

Soru ve cevap hakkında yorumlarınızı, cevaba katkılarınızı ve önerilerinizi bize bu alandan gönderebilirsiniz.
Yorum yazabilmeniz için üye olmanız veya eğer üye iseniz üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Sonuç

Yorum yok !